چهارباغ یکی از محله های قدیمی شهر سنندج

چهارباغ یکی از محله های قدیمی شهر سنندج با مساحتی افزون بر 156970 متر مربع است  

 به گزارش  آفتاب دل، چهارباغ، یکی از محله‌های قدیمی شهرسنندج با مساحتی افزون بر ۱۵۶۹۷۰ متر مربع است که از نظر موقعیت جغرافیایی در شمال شرقی بافت قدیم قرار دارد و از شمال و شرق به بافت جدید شهر، از جنوب به محدوده بازار و محله آغه زمان و از غرب نیز به محلات سرتپوله و جورآباد پایین محدود می‌شود.

به‌طوری که فاصله میدان انقلاب تا باغ ملی، باغ ملی تا اداره غله، از پاساژ شهباز تا مسجد داروغه و جنب حمام خان را شامل می‌شود. به‌علاوه منزل حاجی خان سنندجی فرزند میرزا زمان کهزاد بنیان‌گذارمحله آغه‌زمان در دل چهارباغ قرار دارد.

به‌طوری که هم اکنون بانک ملی شعبه مرکزی سنندج قسمتی از حیاط خانه حاجی میرزا را شامل می‌شود. این محله نسبت به سایر محلات قدیمی بافت جدیدتری دارد، اما باز همانند قطارچیان و آغه‌زمان یکی از محلات قدیمی و شناسنامه دار سنندج محسوب می‌شود، به طوری که هویت سنندج و شهر هزار تپه را می‌توان در کوچه پس کوچه‌های چهار باغ جست‌وجو کرد.

  وجه تسمیه

چهارباغ یکی از قدیمی‌ترین محله‌های سنندج است که پیشینه آن به دوران حکومت قاجار و حکمرانی خسرو خان اردلان والی سنندج در سال ۱۱۹۷ باز می‌گردد، به گفته صدیق منقی یکی از مردان قدیمیشهر، علت نام‌گذاری این محله وجود بازرگانی خوش‌نام به اسم «حاجی ارباب» است که خود در چهارباغ سکونت گزید و این محله را بنا نهاد. وی شب افتتاح این مکان تازه بنا تمام اهالی سنندج را به صرف شام دعوت کرد و به‌خاطر وجود چهار راهرو که در هر یک از آن‌ها یک باغ بزرگ وجود داشت نام اینمحله را «چهارباغ» نهاد.

 بنایی رها شده در کنج زمان

از شاخص‌های برجسته معماری در این محله کمتر اثری مانده، ولی با این وجود می‌توان به عناصر و بناهای ارزشمند و اصیل محله چهارباغ از جمله بازارچه چهارباغ، تیمچه شهباز (پاساژ شهباز)، مسجد داروغه، مسجد حریری، مسجد ملا شفیع، مسجد «شیخ وسیم تخته‌ای» از خاندان مردوخی، تکیه خلیفه فتاح، گرمابه خلیفه فتاح، گرمابه خان، گرمابه شهریار و گرمابه فرشچی که زیبایی خاصی به این محلهبخشیده اشاره کردو علاوه بر موارد مذکور چهارباغ دارای 3 پل به نام‌های پل یاور جنب منزل خلیفه فتاح، پل ارزاق جنب اداره ارزاق و پل چهارباغ بود که بعدها بر‌اثر ساخت و ساز از بین رفته و اینک اثری از آن‌ها به‌جای نمانده است.

  در سنندج نیز شغل‌های زیادی دیده می‌شوند که یکی از آنها کفاش‌هایی هستند که کفش‌ها را واکس هم می‌زنند. در محله قدیمی چهارباغ سنندج سال‌هاست که استادی پیر مشغول فعالیت در صنف کفاشی است و وی را هویت محله می‌دانند. استاد «عبدالله واکسی» چند سال است که با ساکنان محلهچهارباغ و شهروندان سنندجی ارتباط نزدیکی برقرار کرده است.

 چهارباغ؛ مهد پرورش بزرگان

چهارباغ در طول تاریخ خانواده‌ها و جوانان دلیری را در خود جای داده که در این میان می‌توان به ورزشکاران، هنرمندان و دیگر خانواده‌های بزرگ همانند فولادی، فتح‌اللهی، مردوخی، رشیدیان، اربابی، همایون‌نژاد، محمدیانی، کابلی، زمانی، رشیدی، بنی بشر، زندی پور، کبیر، آجیلی، سید علی اکبر پیر زهیری، محمد سعید برقشان و احمد فلاح اشاره کرد. علاوه بر آن محله چهارباغ هنرمندانی نظیر باباشهابی، نوروزی، نوبری، فردین صادق ایوبی، مسعود مرادسلیمی، ایرج گل‌افشان، خانواده عندلیبی‌ها و کامکارها که شهرتی جهانی یافته‌اند و ورزشکاران بنامی مانند بیژن ذوالفقارنسب چهره سرشناس فوتبال ایران، خانواده لطف الله نسب، خانواده‌های رحمت پناه و مردوخی را در دل خود پرورده است. 

منزل حبیب‌الله نوبری یکی از علمای برجسته این دیار و از دوستان نزدیک ملک الشعرای بهار و آیت‌الله مردوخ در این محله قرار داشت. جدای از آن چهارباغ مرکز اصلی قصابی شهر سنندج بوده است، چرا که راسته ای در دل چهارباغ به «ایل دوراجی»، یکی از عشایر و ایل‌های کُرد که دارای امکانات رفاهی بسیاری بودند و پیشه اصلی آنها قصابی بود، اختصاص یافت.