اکرم اماماوغلو، شهردار استانبول که قرار بود چند روز آینده بهعنوان نامزد انتخابات ریاستجمهوری معرفی شود، بازداشت شده است. دادستانی استانبول در بیانیه گفته او به «فساد» و «کمک به سازمان تروریستی» متهم است. آلمان و فرانسه این بازداشت را محکوم کردند و ارزش لیر در برابر دلار آمریکا به پایین ترین سطح نزول کرده است.
دادستانی در بیانیهای نوشت ۱۰۰ فرد دیگر از جمله سیاستمداران، روزنامهنگاران و تجار هم بازداشت شدهاند.
آقای اماماوغلو، از حزب سکولار جمهوریخواه خلق یکی از قدرتمندترین رقبای سیاسی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه محسوب میشود.
دادستانی اعلام کرد که اکرم اماماوغلو به اتهام «رهبری یک سازمان مجرمانه» و «فساد» و «کمک به سازمان تروریستی» تحت پیگرد قرار گرفته است.
دادگستری ترکیه درباره زیر سوال بردن «بیطرفی و استقلال» دستگاه قضایی و استفاده از عباراتی همچون «کودتا» برای این بازداشتها هشدار داده است.
آقای اماماوغلو صبح امروز در حالی که مقابل خانهاش آمده بود ویدیویی به اشتراک گذاشت و نوشت: «اراده مردم را نمیتوان خاموش کرد.»
او پس از مطرح شدن اتهامها علیه خود، در شبکههای اجتماعی نوشت که «با قاطعیت در کنار مردم ترکیه و تمامی کسانی که در سراسر جهان از دموکراسی و عدالت حمایت میکنند، خواهم ایستاد» و وعده داد «در راه مبارزه برای دستیابی به حقوق و آزادیهای اساسی، استوار خواهم ماند.»
از بازداشت اردوغان تا بازداشت اماماوغلو؛ انتخاب سخت کردها
امید منتظری، بیبیسی
در سال ۱۹۹۹، رجب طیب اردوغان در مقام شهردار وقت استانبول بعد از قرائت شعری به اتهام زیر پا گذاشتن اصل سکولاریسم در قانون اساسی ترکیه بازداشت شد. پس از چهار ماه و ۱۰ روز زندان، او در حالی به صحنه سیاسی ترکیه بازگشت که محبوبیتش بیش از پیش شده بود.
در آن زمان ترکیه در آستانه یک نظم سیاسی جدید ایستاده بود.
اکنون اما روشن نیست که بازداشت اکرم اماماوغلو شهردار فعلی استانبول، چه تاثیری بر آینده سیاسی او و ترکیه خواهد گذاشت؟
بازداشت آقای اماماوغلو با مذاکرات میان دولت ترکیه و کردها به رهبری عبدالله اوجالان همزمان شده است، مذاکراتی که هدف از آن پایان دادن به چهار دهه نزاع مسلحانه دو طرف عنوان شده است.
کردهای ترکیه در انتخابی دشوار بین اماماوغلو و اروغان قرار دارند.
کردها که پیشتر حمایتشان از نامزدی آقای اماماوغلو در انتخابات شهرداری استانبول، از دلایل پیروزی او خوانده شده بود، اکنون در میانه مذاکره با دولت اردوغان برای پایان دادن به چهار دهه مبارزه مسلحانه در ترکیه هستند.
عدالت و توسعه، حزب حاکم ترکیه به رهبری آقای اردوغان، در موقعیتی است که با حمایت کردها در رایگیریهای سرنوشتساز پارلمان دست بالا را خواهد داشت، از جمله برای برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری یا تغییرات در قانون اساسی.
بدین ترتیب ترکیه در آستانه دورانی است که ممکن است اتحادهای سیاسی از نو تعریف شود.
در چنین موقعیتی، فردا، رجب طیب اردوغان در رویدادی بیسابقه به دیاربکر میرود تا نوروز را در این شهر کردنشین جشن بگیرد.
آقای اوجالان ۹ اسفندماه در پیامی تاریخی از پکک (حزب کارگران ترکیه) خواست تا سلاح خود را بر زمین بگذارند. او در آن پیام گفته بود در ترکیه امروز، دیگر راههای «سیاستورزی دموکراتیک» مانند گذشته بسته نیست.
اما منتقدان میپرسند اکنون با بازداشت اکرم اماماوغلو، آیا همچنان میتوان از راههای «سیاستورزی دموکراتیک» در ترکیه سخن گفت؟
رسانههای دولتی ترکیه گزارش دادهاند که در شهر استانبول، محدودیت چهارروزهای از سوی دولت برای تجمعات اعتراضی اعمال شده است. برخی از خیابانهای استانبول مسدود شده است و برخی خطوط مترو هم ارائه خدمات را متوقف کردهاند.
گروهی از ساکنان استانبول، با وجود ممنوعیت چهارروزه تجمع، به خیابانها آمدند و علیه بازداشتها اعتراض کردند.
نتبلاکس، نهاد ناظر اینترنتی مستقر در بریتانیا گزارش داده است که ترکیه پس از بازداشتها، دسترسی به سایتهای خارجی، از جمله شبکههای اجتماعی مانند ایکس (توییتر سابق) یوتیوب، اینستاگرام و تیکتاک را به شدت محدود کرده است.
واکنشهای بینالمللی به این بازداشتها منفی بوده است. وزارت خارجه آلمان اعلام کرد که این دستگیریبرای اعمال فشار بر آقای اماماوغلو است، در حالی که وزارت خارجه فرانسه اظهار داشت که از این بازداشتها «عمیقاً نگران» است. فرانسه گفته است این دستگیری میتواند «عواقب سنگینی برای دموکراسی ترکیه» داشته باشد.
بازارهای ترکیه هم به این بیثباتی سیاسی واکنش منفی نشان دادهاند. لیر واحد پول ملی ترکیه به پایینترین سطح در برابر دلار آمریکا رسیده است.
دهها افسر پلیس در حملهای که سحرگاه امروز به منزل آقای اماماوغلو در استانبول انجام شد، مشارکت داشتند.
انتخاب نامزد نهایی حزب جمهوریخواه خلق برای انتخابات ریاست جمهوری ترکیه، که آقای اماماوغلو تنها نامزد آن است، قرار است روز یکشنبه برگزار شود.
بازداشت وی تنها یک روز پس از آن صورت گرفت که دانشگاه استانبول مدرک دانشگاهیاش را باطل کرد. تصمیمی که در صورت تأیید نهایی، مانع نامزدی او در انتخابات ریاستجمهوری خواهد شد. طبق قانون اساسی ترکیه، نامزدهای ریاستجمهوری باید تحصیلات عالی دانشگاهی داشته باشند.
آقای اماماوغلو این اقدام را «فاقد مبنای قانونی» خوانده و تأکید کرده است که «دانشگاهها باید مستقل بمانند و از دخالتهای سیاسی دور باشند و خود را وقف علم و دانش کنند.»
حزب جمهوریخواه خلق، حزب آقای اماماوغلو، بازداشت او را «تلاش برای کودتا» توصیف کرد و مدعی شد که دولت قصد دارد «مانع از تصمیمگیری مردم درباره رئیسجمهور آینده کشور شود.»
رهبر حزب حرکت ملی ترکیه که متحد اصلی سیاسی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه است در بیانیهای توصیف «کودتا» درباره بازداشت آقای اماماوغلو را که در بیانیه حزب او آمده است، نشانهای از «انحطاط سیاسی» خواند و گفت که دستگاه قضایی ترکیه یک نهاد «مستقل» است.
رهبر حزب جمهوریخواه خلق در شبکه ایکس نوشته است «تصمیمگیری بهجای مردم، جایگزین کردن اراده آنها، یا استفاده از زور برای جلوگیری از آن، کودتا است» و معاون حزب، دولت را متهم کرد که با بازداشت اماماوغلو به دنبال «ارعاب» مخالفان دولت ترکیه است.
او به بیبیسی گفت: «ما بهطور کلی درباره وضعیت دموکراسی در ترکیه بسیار نگران هستیم.»
رسانههای حامی دولت گزارش دادهاند که علاوه بر اتهام «اخاذی و کلاهبرداری» آقای اماماوغلو به حمایت از «گروه تروریستی» پکک (حزب کارگران کردستان) متهم شده است.
پکک در ترکیه، اتحادیه اروپا، بریتانیا و ایالات متحده بهعنوان یک گروه تروریستی معرفی شده است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر