عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومەله و از رهبران یکی از مهمترین احزاب سیاسی کُردهای ایران، در گفتگو با مجله ماریان به بررسی پیامدهای حملات اسرائیل و آمریکا به ایران برای اقلیت کُرد این کشور پرداخته است.
در صورت فروپاشی احتمالی حکومت جمهوری اسلامی، مسئله کُردهای ایران ممکن است بار دیگر به یکی از موضوعات مهم صحنه سیاسی کشور تبدیل شود. کُردها دستکم ۱۰ درصد جمعیت ایران را تشکیل میدهند، کشوری که اقلیتهای اتنیکی در مجموع بیش از نیمی از جمعیت حدود ۹۰ میلیونی آن را دربر میگیرند. بسیاری نیز معتقدند که کُردها از سازمان یافته ترین نیروهای اپوزیسیون در ایران هستند. منطقه کُردستان ایران در غرب کشور قرار دارد و در جریان حملات اخیر اسرائیل و آمریکا نیز به شدت آسیب دیده است.
در حالی که دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده، درباره احتمال نقشآفرینی کُردها در تقابل با تهران مواضعی گاه متناقض اتخاذ کرده احزاب اصلی کُرد ایرانی اخیرا به توافقی بی سابقه برای هماهنگی و اتحاد عملی دست یافته اند تا خود را برای سناریوی احتمالی فروپاشی حکومت آماده کنند. عبدالله مهتدی این مرحله را نقطهای سرنوشت ساز میداند.
ماریان: پس از ده روز حملات هوایی اسرائیل و آمریکا وضعیت ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
عبدالله مهتدی: بر اساس اطلاعاتی که روزانه از داخل ایران دریافت میکنم با وجود آنکه بخشی از رهبری سیاسی و نظامی حکومت از میان رفته نظام هنوز فرو نپاشیده است، هر چند به شدت تضعیف شده است. در مناطق کُردستان ایران بسیاری از مراکز نظامی و ساختمان های نهادهای حکومتی هدف حملات قرار گرفتهاند. شمار قابل توجهی از مقامات بلندپایه وابسته به حکومت نیز همراه با خانواده هایشان برای در امان ماندن از حملات به مدارس یا مساجد پناه برده اند، احساس من این است که در این مناطق ساختار حکومتی عملاً در آستانه فروپاشی قرار گرفته است.
ماریان: کُردهای ایران چگونه به این حملات و به خبر مرگ آیتالله علی خامنهای واکنش نشان دادند؟
عبدالله مهتدی: مردم تا حد زیادی احساس رهایی و آسودگی کردند. آن لحظه برای بسیاری یک نقطه عطف بود. در خیابانها مردم جشن گرفتند، رقصیدند و آواز خواندند، البته اگر دستگاه سرکوب حکومت بطور کامل فروپاشیده بود این شادی بسیار گسترده تر میشد. در آن صورت نه تنها در مناطق کُردستان بلکه در سراسر ایران شاهد تظاهرات بزرگ مردمی می بودیم.
ماریان: شش حزب بزرگ کُرد از جمله کومهله به توافقی برای اتحاد عملی رسیدهاند، این اتحاد چه سناریویی را در نظر دارد؟
عبدالله مهتدی: به نظر من این توافق حاصل حدود ده ماه گفتوگو و رایزنی میان احزاب مختلف است. این اتحاد بسیار مهم است زیرا اگر حکومت کنونی فروبپاشد میتواند زمینه اداره مناطق کُردستان ایران را فراهم کند و از هرج و مرج یا انتقامگیری های کور جلوگیری نماید. پیشمرگ های ما یعنی نیروهای مسلح احزاب کُرد، نیز میتوانند در مرحله نهایی برای پایان دادن به حکومت اسلامی کنونی نقش ایفا کنند. این نقش حتی ممکن است فراتر از مناطق کُردستان نیز گسترش پیدا کند، این نیز یکی از جنبه های مهم این اتحاد است.
ماریان: با این حال در دیگر نقاط کشور میان نیروهای مخالف حکومت وحدت چندانی دیده نمیشود، علت این تفاوت چیست؟
عبدالله مهتدی: من در این مورد نسبت به بسیاری از افراد بدبین نیستم به باور من امکان ایجاد چنین وحدتی وجود دارد، نیروهای کُرد که اکنون به یک اتحاد رسیدهاند میتوانند در تسهیل این روند نقش مثبتی ایفا کنند، ما در همین راستا نیز تلاش میکنیم هرچند طبیعی است که در حال حاضر نمیتوانم جزئیات بیشتری ارائه دهم.
در کنار حکومتی اقتدارگرا و تمامیت خواه مانند جمهوری اسلامی، نوعی ملیگرایی افراطی ایرانی نیز وجود دارد که آن هم رویکردی تمامیتخواه دارد و تنوع اتنیکی، فرهنگی و مذهبی جامعه ایران را به رسمیت نمیشناسد.
ماریان: پس از اعلام اتحاد احزاب کُرد ایرانی، حکومت حملات خود را علیه پایگاه های آنها در اقلیم کُردستان عراق تشدید کرده است، وضعیت را چگونه ارزیابی میکنید؟
عبدالله مهتدی: در گذشته نیز بهویژه در جریان خیزش مردمی سال ۲۰۲۲ با شعار زن، زندگی، آزادی پایگاه های ما در اقلیم کوردستان عراق هدف حملات قرار گرفتند و تلفات زیادی برجای گذاشتند، اکنون نیز همین حملات ادامه دارد در حالی که ما و پیشمرگ هایمان تاکنون هیچ نقشی در این جنگ نداشتهایم، به نظر میرسدهدف اصلی این حملات ایجاد رعب و وحشت در میان کُردهای ایران و جلوگیری از ایفای نقش آنان در تحولات آینده است اما آنها نمیتوانند مبارزه ما را متوقف کنند و مردم کُرد را مرعوب سازند. ما مصمم هستیم برای آینده خود و برای دستیابی به حقوقمان مبارزه کنیم.
ماریان: کُردها دقیقاً چه حقوقی را برای آینده مطالبه میکنند؟
در طول ۴۷ سال حاکمیت جمهوری اسلامی کُردها همواره با تبعیض مواجه بودهاند و در بسیاری از مقاطع نیز تقریباً به تنهایی با این حکومت مبارزه کردهاند. جمهوری اسلامی همواره تلاش کرده است کُردها را در داخل کشور و در سطح بین المللی به عنوان نیروهایی تجزیه طلب یا حتی تروریست معرفی کند اما خواسته ما چیز دیگری است، ما خواهان ایرانی دموکراتیک و سکولار هستیم، ایرانی با قانون اساسی که حقوق کُردها و دیگر گروههای اتنیکی را به رسمیت بشناسد، اکثریت کُردهای ایران خواهان نظامی غیرمتمرکز و فدرال هستند که به آنها اجازه دهد مناطق تاریخی محل زندگی خود را اداره کنند.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر